11 maja 2025 roku odbyło się w Zabrzu referendum. Mieszkańcy naszego miasta zdecydowali o odwołaniu Prezydentki Agnieszki Rupniewskiej (PO). Tym samym zostały rozpisane przedterminowe wybory na urząd Prezydenta Zabrza.
Pierwsza tura wyborów odbędzie się 10 sierpnia 2025 roku. Przypomnijmy, jak doszło do referendum i jakie były główne przyczyny niezadowolenia zabrzanek i zabrzan z rocznych rządów odwołanej władzy.
Nowe porządki czy stary bałagan?
Agnieszka Rupniewska wygrała 2 turę wyborów prezydenckich w kwietniu 2024 roku, pokonując dotychczasową Prezydentkę Małgorzatę Mańkę-Szulik. Wiadomo było, że nowa władza przejmuje miasto w opłakanym stanie. Dług Zabrza sięgał wówczas prawie 900 mln złotych. Jednak zaniedbania poprzedniej władzy sięgały wielu innych obszarów – infrastruktury miejskiej, mieszkalnictwa czy zarządzania odpadami.
W momencie zmiany władzy nastroje społeczne w mieście były fatalne. Zabrzanie i zabrzanki mieli (i wciąż mają) poczucie, że żyją w mieście brudnym, zaniedbanym, w którym nic się nie dzieje. W mieście pozbawionym perspektyw. Szczegółowa diagnoza problemów Zabrza znalazła się w programie wyborczym Kamila Żbikowskiego z 2024 roku i nadal jest aktualna, bo nic w mieście nie zmieniło się na lepsze.
Niestety szybko okazało się, że oczekiwania związane z nową Panią Prezydent i z popierającą ją Radą Miasta spalą na przysłowiowej panewce. Wbrew obietnicom wyborczym Ratusz od samego początku urzędowania był głuchy na dialog z mieszkańcami. Nie było żadnej komunikacji w zakresie planowanych działań naprawczych. Natomiast bolesne i niezrozumiałe decyzje zaczęły uderzać w kolejne grupy zawodowe i społeczne.
Nowe porządki dotknęły w pierwszej kolejności pracowników jednostek samorządowych (redukcje zatrudnienia). Potem nastąpiły drastyczne podwyżki opłat i podatków, które w portfelach odczuli wszyscy mieszkańcy. Cięcia w oświacie, obniżenie budżetu Teatru Nowego zagrażające jego egzystencji, przeciągający się proces prywatyzacji klubu piłkarskiego Górnik Zabrze – to wszystko coraz bardziej frustrowało ludzi.
Warto dodać, że w ciągu roku dług Zabrza wzrósł do niebotycznej kwoty 1,4 mld złotych, a deficyt budżetowy zaowocował kolejnymi pożyczkami.
Jednak przede wszystkim znakiem rozpoznawczym Pani Prezydent Rupniewskiej i jej ekipy był styl sprawowania urzędu oparty na bucie, braku szacunku dla potrzeb mieszkańców i braku rzetelnej informacji. Z jednej strony władze nie prowadziły dialogu, z drugiej dotowały działania propagandowe i za pieniądze podatników budowały sobie wizerunek w mediach lokalnych.
Inicjatywa referendalna
Wielu mieszkańców uznało działania Agnieszki Rupniewskiej za niszczenie i wygaszanie miasta. Było widać wyraźne rozbieżności między obietnicami wyborczymi, a rzeczywistością. To doprowadziło do powstania Inicjatywy Referendum RESET.
RESET został zainicjowany przez grupę obywatelską, która uzyskała poparcie praktycznie wszystkich środowisk politycznych, będących w opozycji wobec władz Ratusza.
Jednoznacznego poparcia dla Referendum udzielił lider Lepszego Zabrza, który jako radny od samego początku wskazywał na szkodliwe decyzje Prezydent Agnieszki Rupniewskiej. Stanowczo sprzeciwiał się decyzjom w związku z polityką oświatową czy kulturalną Zabrza. Niestety w tej walce Kamil Żbikowski był osamotniony.
Zakrojona na gigantyczną skalę akcja zbierania podpisów pod referendum, przy ogromnym zaangażowaniu zwykłych zabrzanek i zabrzan, doprowadziła do zebrania ponad 16 tys. podpisów i organizacji referendum w sprawie odwołania Prezydent Zabrza oraz Rady Miasta.
Zdjęcie Ulotki Referendalnej + zdjęcia ze zbierania podpisów
Referendum okazało się ważne
Ratusz powtarzał jak mantrę, że inicjatywa referendalna jest inspirowana przez byłe władze Zabrza, a ich celem jest zemsta i powrót do władzy. Jednak mieszkańcy wiedzieli swoje i tłumnie ruszyli 11 maja 2025 roku do urn.
Frekwencja w referendum wyniosła około 25,2% uprawnionych, a za odwołaniem Agnieszki Rupniewskiej opowiedziało się ponad 91% głosujących. Referendum przekroczyło wymagany próg ważności (3/5 liczby wyborców, którzy oddali głos za Agnieszką Rupniewską w drugiej turze w 2024 roku). W efekcie, ku zaskoczeniu władz Zabrza, referendum było ważne i Agnieszka Rupniewska została odwołana ze stanowiska. Referendum w sprawie odwołania Rady Miasta było nieważne ze względu na zbyt niską frekwencję.
Wynik referendum okazał się wielkim sukcesem Zabrza i demokracji. 11 maja 2025 roku z pewnością przejdzie do historii jako ważna data w dziejach miasta.
Komisarz w Zabrzu
Odwołanie Prezydentki Zabrza Agnieszki Rupniewskiej w referendum miało kilka dalszych konsekwencji.
22 maja Premier Donald Tusk powołał na stanowisko komisarza Zabrza Panią Ewę Weber, która pełni funkcję do czasu przeprowadzenia przedterminowych wyborów. Komisarz odpowiada nie tylko za codzienne zarządzanie miastem, ale także za organizację wyborów przedterminowych oraz stabilizację sytuacji finansowej i porządkowanie kluczowych procesów. Zgodnie z kodeksem wybory przedterminowe muszą odbyć się w ciągu 90 dni od ogłoszenia wyników referendum.
Chociaż Rada Miasta pozostaje na stanowiskach, to jednak odwołanie Agnieszki Rupniewskiej powinno oznaczać przerwę w realizacji jej szkodliwej dla miasta polityki. Dalsze kluczowe decyzje powinny być podejmowane, gdy swój urząd obejmie nowy prezydent wybrany głosami mieszkańców.
Druga szansa dla Zabrza
Przedterminowe wybory prezydenta miasta Zabrze zostały zarządzone na 10 sierpnia 2025 roku. Kadencja nowego prezydenta będzie obejmowała okres 2025–2029. Wraz z ogłoszeniem wyborów, wystartowały też kampanie wyborcze kandydatów. Wśród nich jest także Kamil Żbikowski, który w poprzednich wyborach zyskał ogromnie poparcie zabrzanek i zabrzan. O mały włos nie wszedł do drugiej tury, aby stanąć do rywalizacji z Agnieszką Rupniewską.
Dzięki determinacji mieszkańców, którzy wzięli udział w referendum, zyskaliśmy drugą szansę. Nie zmarnujmy tej okazji. Wybierzmy na Prezydenta Zabrza człowieka, który stanie się prawdziwym gospodarzem miasta. Potrzebujemy człowieka stąd – zabrzanina, który przeprowadzi Zabrze przez jeden z najtrudniejszych zakrętów w jego długiej historii.
10 sierpnia zagłosujmy za kimś, kto łączy twarde umiejętności zarządcze, uczciwość i szczere zaangażowanie w sprawy miasta.
Tym kimś jest Kamil Żbikowski.